Woning gezocht voor langeafstandsvlieger

„Hiervoor heb ik gestreden”, zegt Jochem Kühnen, wijzend naar de fonkelnieuwe gierzwaluwnestkasten aan het Kartuizerhof.
foto: Jasper de Glas

Gier­zwa­lu­wen zijn lucht­ac­ro­ba­ten bij uit­stek. Vrij­wel heel hun le­ven bren­gen zij vlie­gend door. En­kel om te nest­e­len, strij­ken de gier­zwa­lu­wen hun vleu­gels neer. In hoog­ge­le­gen nis­sen en spe­lon­ken bren­gen ze hun jon­gen ter we­reld, ie­der jaar op het­zelf­de plek­je. Maar soms gaat het mis en is hun nest on­be­reik­baar. Door een wo­nig­re­no­va­tie bij­voor­beeld. Gier­zwa­luw­fa­naat Jochem Kühnen pro­beert ar­chi­tec­ten en wo­ning­cor­po­ra­ties te over­tui­gen nest­ge­le­gen­heid voor de gier­zwa­lu­wen in hun ont­werp mee te ne­men.

„Als ik niet had in­ge­gre­pen, had­den de­ze nest­kas­ten hier niet ge­han­gen”, zegt Jochem Kühnen, zit­tend op een bank­je op het Kar­tuizer­hof vlak ach­ter het Joris Ivens­plein. Bo­ven hem ja­gen de gier­zwa­lu­wen met schril ge­piep door de lucht. Het af­ge­lo­pen jaar zijn de hui­zen aan het Kar­tui­zer­hof ge­re­no­veerd. Kühnen wijst naar boven: „Onder de da­ken za­ten gier­zwa­luw­nest­en. Die zijn wet­te­lijk be­schermd. Toen ik zag dat wo­ning­bouw­cor­po­ra­tie Talis hier wil­de re­no­ve­ren heb ik hen op hun plich­ten ge­we­zen. Zij heb­ben toen deze nest­kas­ten ge­plaatst.”

Aandacht

Van­we­ge de wet­te­lijk­e be­scher­ming van gier­zwa­luw­nest­en zijn be­drij­ven ver­plicht om een eco­lo­gisch ad­vies­bu­reau in te scha­ke­len, dat de nest­en in kaart brengt. Al is het in­scha­ke­len van zo een bu­reau vol­gens Kühnen geen ga­ran­tie dat nest­plek­ken be­hou­den blij­ven. „Niet al­le bu­reaus heb­ben er even­veel aan­dacht voor. Pas zag ik een wo­ning­bouw­cor­po­ra­tie in het broed­sei­zoen groot on­der­houd ple­gen. De stei­gers wa­ren af­ge­dekt zo­dat de nest­en on­der de dak­ran­den niet meer toe­gank­e­lijk wa­ren. Na over­leg met het bouw­be­drijf is de stei­ger ver­laagd.” Bij­ko­men­de moei­lijk­heid is dat het vaak on­be­kend is dat op de te re­no­ve­ren lo­ca­tie gier­zwa­luw­nest­en zit­ten. „De vo­gels ko­men pas eind april aan en ver­trek­ken weer begin au­gus­tus. Daar­om moet je in de zo­mer vast­stel­len of ze er zit­ten, anders zie je ze niet”, aldus Kühnen.

Hoe­wel gier­zwa­lu­wen lan­ge af­stan­den af­leg­gen, zijn ze erg honk­vast. „Elk jaar ke­ren ze te­rug naar het­zelf­de nest. Over­scha­ke­len naar een nieuw­e plek gaat erg moei­zaam. Voor elk plek­je dat ver­lo­ren gaat, moet je daar­om vijf nieuw­e nest­plek­ken ma­ken.” Kühnen weet dat hij in zijn een­tje niet heel Nij­me­gen in de ga­ten kan hou­den: „Bij ver­bou­win­gen van par­ti­cu­lie­ren ver­dwij­nen veel nest­ge­le­gen­he­den, ter­wijl ook zij aan de wet­te­lijk­e be­scher­ming ge­bon­den zijn.”

Deze gierzwaluw is in ieder geval onder de pannen.
foto: Jochem Kühnen

Nieuwbouw

Kühnen sprak ook de ar­chi­tec­ten van het nieuw­e Plein 1944. In de ge­vels van de nieuw­bouw zit­ten veer­tig nest­ste­nen, waar­in gier­zwa­lu­wen een on­der­ko­men kun­nen vin­den. „De ar­chi­tec­ten wa­ren snel be­reid om mee te wer­ken, ter­wijl dat bij deze nieuw­bouw hele­maal niet verplicht was.” In­mid­dels staat ook een an­der groot pro­ject op sta­pel. In de 24 ver­diep­ing­en hoge Nim­bus­toren die Talis bij het sta­tion bouwt, ko­men maar liefst hon­derd gier­zwa­luw­nest­kas­ten.

Zo blijft Nij­me­gen dank­zij het werk van Kühnen ook voor toe­koms­ti­ge ge­ne­ra­ties stunt­vlie­gers aan­trek­ke­lijk.